Ontwikkelingen Expertisenetwerk Complexe Casuïstiek Jeugd in 2025

Medio oktober 2025 is door de GRJW, de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en WMO Midden-Holland, vastgesteld dat men het belangrijk vindt om alle werkzaamheden van het ECCJ in eigen beheer uit te voeren. Hierbij is besloten dat de samenwerking met het Expertiseteam Complexe Zorg per 1 januari 2026 beëindigd wordt. In goed overleg zijn de werkzaamheden vanuit het Expertiseteam in de laatste maanden van 2025 overgedragen aan de functionarissen die hiervoor zijn aangesteld vanuit de regio.

Het ECZ blikt terug op een bijzondere en waardevolle tijd. We hebben altijd met veel plezier en ambitie onze werkzaamheden uitgevoerd. Hierbij hebben we de Experttafel opgezet en ontwikkeld, samen met de ketenpartners in verbondenheid de moeilijkste vraagstukken besproken en hiervoor hebben we in gezamenlijkheid de verantwoordelijkheid gedragen. Het was een voorrecht om te mogen werken met de meest kundige en fijne tafelleden. We danken dan ook iedereen in Midden-Holland voor deze mooie tijd. Dankzij onze bovenregionale samenwerking blijven we in nauw contact met de nieuwe voorzitters en volgen we de ontwikkelingen met belangsteling.

In onderliggend schrijven wordt met name teruggeblikt op de inzet van het Expertiseteam binnen het ECCJ in het jaar 2025. In onderstaande tabel staan ook de laatste twee kwartalen van 2024 vermeld. Dit betreft aanmeldingen die toen gedaan zijn en waarbij in 2025 nog actieve betrokkenheid was vanuit het ECCJ. In de overige tabellen zijn totale aantallen geregistreerd: van de laatste twee kwartalen van 2024 én van 2025.

De meeste aanvragen zijn ingediend vanuit de lokale teams van de gemeenten uit de jeugdhulpregio. Hierbij valt op dat er tussen de gemeenten verschillen bestaan over de vraag wat tot de taken van een jeugdconsulent behoort en wat niet. Waar bij het ene jeugdteam de nadruk ligt op het voeren van regie, is bij het andere jeugdteam zichtbaar dat er ook hulp geboden wordt vanuit het team zelf. Hierdoor is het steeds de vraag wat een gezin kan verwachten van het lokale team en hoe de samenwerking tussen de betrokken hulpverleners vormgegeven wordt.

Het gevolg van deze verschillen is ook dat de jeugdconsulent in wisselende mate een beeld heeft van de situatie van het gezin. De ene jeugdconsulent weet precies wat er gaande is in een gezin, wat de vragen van de gezinsleden zijn en hoe de hulpverlening verloopt. De andere jeugdconsulent kan meer informatie geven over de vraag voor welke hulp een verwijzing is afgegeven, hoe de hulpverlening op elkaar is afgestemd en tot wanneer deze hulp ingezet kan worden. Het lijkt een open deur door te zeggen dat het essentieel is dat de verwijzer goed op de hoogte is van wat er gaande is in een gezin; zowel inhoudelijk als wat betreft de processen. Toch leert de ervaring dat dit niet vanzelfsprekend is, en dat dit kan leiden tot moeizame samenwerkingen, onduidelijkheden over rollen en verwachtingen en incomplete beeldvorming. Hierbij ontstaat het beeld dat er naast onduidelijkheid vaak sprake is van een te hoge werkdruk bij onder anderen lokale teams, waardoor medewerkers structureel te weinig tijd hebben voor hun werkzaamheden.

De vragen op het gebied van verblijfszorg voor kinderen met een meervoudige en/of intensieve zorgbehoefte, blijven moeilijk te beantwoorden. De zorgaanbieders die aangesloten zijn bij het ECCJ, zouden hier in principe in moeten voorzien. Echter naast de wachtlijsten die er altijd zijn bij verblijfszorg, is het voor zorgaanbieders niet altijd mogelijk om het aanbod zodanig aan te passen dat het aansluit bij de vraag van de jeugdige. Hiervan is sprake als het kind kampt met een combinatie van problemen die als geheel een weinig voorkomend beeld vormen. Het aanpassen van bestaande zorg aan individuele vragen is niet zo eenvoudig als het lijkt. Ook is dit vaak kostbaar en bovendien zijn hier vaak niet voldoende medewerkers voor beschikbaar.

Nieuwe, kleine zorgaanbieders springen in het gat van ontbrekend zorgaanbod voor verblijf. Hierbij worden mooie, veelbelovende initiatieven opgezet. Helaas leert de praktijk ons dat het resultaat vaak wisselend is wat betreft duurzaamheid en kwaliteit. Dit kan leiden tot een acute situatie waarin het kind weg moet van de locatie en wederom niet weet waar hij of zij terecht komt. Ook geven kleine zorgaanbieders regelmatig aan dat zij de zorg toch niet kunnen dragen, juist omdat ze als kleine organisatie niet voldoende achterwacht hebben.

Al met al is het, zoals ook in het halfjaarverslag van 2025 beschreven is, niet eenvoudig om te voorzien in de vragen die gesteld worden aan het ECCJ. Dit lijkt meer een gevolg te zijn van krapte in capaciteit, medewerkers en financiële middelen dan een gevolg van de vernieuwingen die zijn doorgevoerd.