Coördinatie JeugdzorgPlus in 2025

Jeugdzorg Nederland heeft voor de JeugdzorgPlus het land opgedeeld in vijf regio’s. Iedere regio heeft een Plaatsingscoördinator. Voor onze regio, de provincie Zuid-Holland, is dat de Plaatsingscoördinator Zuidwest. In het werkveld, waar men dol is op afkortingen, de PCZW. De PCZW ontvangt alle aanmeldingen en is de schakel tussen de vraag naar en het aanbod van behandelplekken in de JeugdzorgPlus binnen de regio Zuidwest. Voor de cijfers en analyse voor de gehele regio Zuidwest verwijzen we graag naar de rapportage van de PCZW. Deze vindt u ook in deze rapportage van het Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ).

Waar komen de aanmeldingen voor de JeugdzorgPlus vandaan?

Wanneer is er sprake van een aanmelding bij de PCZW?

Iedere gecertificeerde instelling (GI) heeft een coördinatie JeugdzorgPlus oftewel een eigen aanmeldpunt voor het aanvragen van een plek in de JeugdzorgPlus. De coördinator die hier werkt, meldt de jongeren aan bij de PCZW. Dit zijn dus de jongeren die in het kader van een ondertoezichtstelling, voogdijmaatregel of jeugdreclasseringsmaatregel begeleid worden vanuit het Leger des Heils, NIDOS, de William Schrikker Stichting, Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond en uiteraard Jeugdbescherming west.

De coördinatie JeugdzorgPlus van het Expertiseteam Complexe Zorg verzorgt naast de aanmeldingen vanuit Jeugdbescherming west, ook de aanvragen vanuit alle sociale teams (gemeenten) en de Raad voor de Kinderbescherming in Zuid-Holland.

Hoe komt men tot een besluit om een machtiging voor verblijf in de JeugdzorgPlus aan te vragen?

Wat moet er gebeuren om een behandelplek bij een dergelijke zorgaanbieder te bewerkstelligen?

Medewerkers van jeugdteams, jeugdbeschermers, jeugdreclasseerders en medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming nemen het besluit tot het indienen van een verzoek tot een dergelijke machtiging nooit alleen. Dit besluit wordt altijd genomen in een teamvergadering, casuïstiekbespreking of multidisciplinair overleg. Per organisatie verschilt de overlegvorm en de naam die er aan gegeven is. Voorafgaand aan de besluitvorming, is er vaak al overleg tussen betreffende medewerker en de coördinator JeugdzorgPlus. Dit overleg is van adviserende aard. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over het beantwoorden van praktische vragen (over de procedure en de beschikbaarheid van de zorg), de vraag of een verblijf in de JeugdzorgPlus daadwerkelijk bijdraagt aan het herstellen van de veiligheid van de jongere en mogelijkheden om een ander plan te maken dan de inzet van JeugdzorgPlus. Indien gewenst sluit de coördinator aan bij het overleg waar het besluit genomen wordt. Ook hierbij is de rol van de coördinator adviserend, niet beslissend.

Dit doen we dus voor aanmeldingen en vragen vanuit de gemeente (de zogenaamde vrijwillige plaatsingen) en ook voor de plaatsingen aangevraagd door de Raad voor de Kinderbescherming en vanuit Jeugdbescherming west.

Wanneer door de jeugdconsulent, jeugdbeschermer of raadsonderzoeker besloten is dat het verzoek tot machtiging plaatsing in een accommodatie voor JeugdzorgPlus ingediend wordt, krijgt de coördinator een begeleidende rol. De aanvrager schrijft het verzoekschrift. De coördinator ziet er op toe dat de aanvraag compleet is. Hierbij gaat het er niet alleen om dat het juiste verzoekschrift (inclusief correcte wetsartikelen) geschreven is, maar ook of er een recent gezinsplan is en of de aanvullende rapportage op orde is.

Een onderdeel van de verzoekschriftprocedure is de instemmingsverklaring van de onafhankelijke gedragswetenschapper. De coördinator vraagt deze aan. Deze instemmingsverklaring wordt opgesteld aan de hand van een dossieranalyse en waar mogelijk een gesprek met de jongere zelf. De wet vereist een akkoord van een onafhankelijke gedragswetenschapper. Alleen als dit er is, kan een machtiging uitgesproken worden.

De wet vereist dat de gedragswetenschapper in gesprek gaat met de jongere, en dus ook dat de jongere op de hoogte is van het verzoekschrift dat ingediend wordt. Alleen bij reële risico’s op onttrekking of onttrokken worden kan hier door middel van een spoedverzoek van afgeweken worden. In zo’n situatie kan de gedragswetenschapper een verklaring opstellen op basis van de informatie die beschikbaar is in het dossier. Bij het indienen van een verzoekschrift voor verblijf in een locatie voor JeugdzorgPlus moet altijd een instemmingsverklaring aanwezig zijn.

De kinderrechter beslist of het verzoek wordt toegekend of afgewezen. Wanneer de machtiging wordt toegewezen, start het proces van aanmelding. Het dossier dat al aangemaakt is door de coördinator, wordt aangevuld met de beschikking van de kinderrechter. Hierna wordt het dossier doorgestuurd naar de PCZW, die het vervolgens ter beoordeling aanbiedt aan de zorgaanbieders voor JeugdzorgPlus.

Als een aanvraag positief is beoordeeld, brengen we de aanvrager in contact met de JeugdzorgPlus aanbieder. Er kan dan onderling afgestemd worden over hoe een plaatsing handen en voeten krijgt. Dit samenkomen wordt vaak vormgegeven door een Multi Disciplinair Overleg.

Wat als er geen positieve beoordeling is op een aanvraag vanuit de aanbieders van de JeugdzorgPlus?

Een machtiging voor verblijf in JeugdzorgPlus moet uitgevoerd worden. Wanneer een zorgaanbieder aangeeft dat men een jongere niet in zorg kan nemen, wordt bij een andere instelling de vraag voorgelegd. Voor nu hebben we in deze regio twee aanbieders van JeugdzorgPlus. Komen beide instellingen tot het oordeel dat zij geen akkoord geven, dan vindt er een gezamenlijk overleg plaats tussen de zorgaanbieders, de aanvrager en de PCZW. Mocht ook dat niet leiden tot een akkoord, dan wijst de PCZW een zorgaanbieder aan. Uiteraard wordt er door alle betrokkenen inspanning gepleegd om een dergelijke situatie te voorkomen.

Welke ontwikkelingen zijn er binnen de JeugdzorgPlus?

In 2030 dienen er geen plaatsingen binnen de JeugdzorgPlus meer te zijn. Op weg naar 2030 zijn de afgelopen periode de groepen verkleind van acht naar maximaal zes jongeren in een groep. De locatie Het Anker van iHub (in Harreveld) heeft eind december 2025 de deuren gesloten. Eerder had de regio Zuidwest al besloten dat de groepen voor kinderen jonger dan twaalf jaar op delocatie Bergse Bos van iHub (in Rotterdam) niet meer ingekocht worden voor wat betreft JeugdzorgPlus. Het voornemen is om ook de locatie Het Noorderpark (de JeugdzorgPlus-groepen op het terrein van iHub Rijnhove in Alphen aan den Rijn) en De Studio’s in Den Haag te zijner tijd niet meer te contracteren.

Wat doet deze ontwikkeling met het aanbod binnen de JeugdzorgPlus?

De capaciteit en de diversiteit in het aanbod voor JeugdzorgPlus nemen af door de sluiting van meerdere locaties van iHub. De inkoop van deze zorg is voor de regio Zuidwest nu alleen bij Schakenbosch belegd. Dit met de kleine kanttekening dat de zorg van Bergse Bos nog wel ingekocht is door de gemeente Rotterdam.

De gespecialiseerde groepen voor meiden specifieke problematiek, voor jongeren met seksueel grensoverschrijdend gedrag en voor jongeren met sterk forensisch gedrag, zijn niet meer beschikbaar. Deze jongeren worden nu aangemeld bij Schakenbosch.

Met onderbouwde redenen horen we regelmatig dat de behandelsetting vanuit Schakenbosch niet als passend gezien wordt voor jongeren met deze problematiek. Het uitvoering geven aan een machtiging gesloten jeugdzorg is zoals voorheen dan ook niet meer vanzelfsprekend. Dit betreft met name jongeren die bij de hoog forensische doelgroep horen of bij wie verslavingsproblematiek op de voorgrond staat.

Een snelle en passende oplossing of aanbod is dan niet direct voorhanden. Het is in de cijfers te zien dat het aantal spoedplaatsingen (lees machtigingen) voor het eerst in jaren lager is dan het aantal reguliere plaatsingen. We merken dat veel aanvragers twijfelen om hun aanvraag door te zetten als duidelijk is dat er niet direct geplaatst kan worden.

Ons advies in deze gevallen is altijd hetzelfde, namelijk handelen naar dat wat de casuïstiek vraagt je te doen.

Wat laten de cijfers zien van afgelopen jaar?

Afgelopen jaar zijn er vanuit deze coördinatie 79 jongeren aangemeld. We tellen dan de jongeren voor wie een machtiging is uitgesproken door de kinderrechter. Het overgrote gedeelte, meer dan de helft, betreft nieuwe aanmeldingen. Dit zijn dus jongeren die niet eerder in een locatie voor JeugdzorgPlus verbleven hebben. Bijna een kwart van de aanmeldingen bestaat uit hernieuwde aanmeldingen. Dit zijn de jongeren die al eerder verbleven hebben in een locatie voor JeugdzorgPlus, hun traject hebben afgerond en uiteindelijk toch opnieuw aangemeld worden.

In onderstaande grafiek is duidelijk de dalende lijn in het aantal aanmeldingen vanaf 2023 te zien. Hierin dient wel opgemerkt te worden dat dalende capaciteit gecombineerd met een gelijk gebleven periode van behandeling (de duur dat jongeren binnen de JeugdzorgPlus verblijven) binnen de JeugdzorgPlus, automatisch maakt dat de lijn daalt. Alsook het niet direct beschikbaar hebben van een behandelplek, maakt dat veel aanmelders hun perspectief buiten de JeugdzorgPlus zoeken.

In hoeverre zo’n aanvraag als gegrond gezien mag worden, leggen we graag ter discussie neer.