Experttafel Haaglanden

Het jaar 2025 is een bewogen jaar voor de Experttafel Haaglanden geweest. Periodes van grote drukte wisselden af met stiltes (voor de storm). “Verdragen” lijkt hierbij het woord van het jaar. Verdragen van de schaarste aan zorgaanbod, wachtlijsten, zoeken naar “second best” opties en alternatieven, maar ook het gegeven dat niet overal een antwoord of oplossing voor is. Het verdragen dat een situatie soms is wat het is en dat hieraan risico’s verbonden zijn. Vertragen en afschalen van zorg, om een jongere gewoon even “te laten zijn”; geen grote behandeldoelen stellen en terug naar de basis. Maar ook risico’s verdragen omtrent veiligheid: waarbij volledige controle en zicht op een jongere niet haalbaar zijn, wat mogelijk ook niet het doel moet zijn. Maar waarbij juist verbinding de sleutel is. De Experttafel kan het jaar 2025 in relatieve rust afsluiten, met voldoende energie voor 2026.

Wat is een Experttafel eigenlijk?

Even een opfrisser. De Experttafel is een groot overleg, waarvoor een ieder uit de regio Haaglanden mag aanmelden. Denk aan gecertificeerde instellingen, wijkteams, hulpverlening, scholen, maar zeker ook gezinnen en jongeren zelf. Vragen voor een Experttafel lopen uiteen, met één gemene deler: de aanmelder komt er met de betrokkenen niet uit wat betreft de vraag wat een goede vervolgstap voor een jongere en zijn/haar gezin kan zijn. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan over visieverschillen, stagnatie in hulpverlening, langdurige hulpverleningstrajecten met beperkte vooruitgang en de vraag om mee te denken rondom perspectief. Ouders en jongeren boven de 12 jaar zijn aanwezig bij het overleg, net zoals de aanmelder en de betrokken hulpverlening. Vanuit de regio sluiten afgevaardigden van diverse zorgaanbieders met uiteenlopende expertise aan, zoals jeugdhulp, GGZ, (lichte) verstandelijke beperking en forensische problematiek. Tijdens de bespreking wordt vanuit nieuwsgierige en open blik verder uitgevraagd over de situatie en vraag. Zo wordt duidelijk waar de betrokkenen tegenaan lopen, waar de krachten liggen en waar de openingen zijn voor een doorbraak. Vanuit de Experttafel wordt een vrijblijvend schriftelijk advies uitgebracht. Na bespreking hiervan en het bereiken van overeenstemming met het gezin en de aanmelder, kan vanuit de Zorgbemiddeling ondersteund worden bij de uitvoering van het advies.

Cijfers

Over het hele jaar is zichtbaar dat er 52 aanmeldingen in totaal zijn gedaan. In vergelijking met andere jaren is dit aantal iets hoger (in 2024 waren er 42 aanmeldingen, in 2023 waren dit er 44). Dit zijn officiële aanmeldingen via het (landelijk) aanmeldformulier en deze staan hierbij los van de consult- en zorgbemiddelingsvragen. De meeste vragen komen hierbij vanuit de gemeente Den Haag, als grootste gemeente van de jeugdhulpregio.

Voor het merendeel van de aanmeldingen is reguliere zorg geadviseerd. Dit betekent dat vanuit het gecontracteerde zorgaanbod van zorgaanbieders een voorstel is gedaan. Voor de Experttafel geldt dat dit vaak een samenwerking tussen verschillende zorgaanbieders betreft. Dit geeft direct het verschil aan met een samenwerkingspakket, waarbij er wel een apart samenwerkingstraject vormgegeven wordt, gedeeltelijk buiten het reguliere aanbod. Er zijn drie maatwerktrajecten geadviseerd. Hierbij is voor twee jongeren geadviseerd om de al gestarte trajecten te continueren, waarbij er sprake was van 1 op 1 begeleiding. Deze zorg was nodig om te voldoen aan de zeer intensieve zorg- en begeleidingsvraag. Hierbij is geadviseerd om oog te houden voor de mogelijkheid van afbouw van de zorgintensiteit. Voor één jongere is een maatwerktraject geadviseerd dat is opgezet vanuit het BREN.

De verblijfssituatie van de jongeren was voor iets meer dan de helft van de aanmeldingen thuis of in het netwerk. Dit is vergelijkbaar met het beeld van voorgaande jaren. De vragen voor jonge kinderen (0-12 jaar) zijn daarbij in het jaar 2025 flink toegenomen. Zoals bij het kopje “In herhaling” te lezen valt, is er een gebrek aan voldoende verblijfs- en behandelplekken voor deze jonge doelgroep. Dit kan een verklaring zijn voor deze toename. Na de bespreking van het advies van de Experttafel, wordt door de zorgbemiddelaar ondersteund bij de uitvoering van het advies. Vanuit de tabel ‘Doorlooptijd Advies – Afsluiting’ is zichtbaar dat dit makkelijker is gezegd dan gedaan. Hierop zijn diverse factoren van invloed. Als een aanmelding nog niet is afgesloten, betekent dit veelal dat een advies nog onvoldoende goed van de grond is gekomen en het fijn is als de Experttafel nog betrokken blijft. Doel is dan bijvoorbeeld om mee te denken over alternatieven en plan B opties en om verdere stagnatie te voorkomen. Wachtlijsten van zorgaanbieders spelen hierin mee, maar ook kunnen veranderingen in de gezinssituatie vragen om (tijdelijke) wijziging van koers. Vanuit de monitoring blijft de zorgbemiddelaar betrokken bij gezinnen en vraagt zij met enige regelmaat bij de aanmelder na hoe het er voor staat en of er vanuit de Experttafel nog iets betekend kan worden. Pas wanneer een aanmelder aangeeft dat monitoring niet meer nodig is, wordt een dossier afgesloten. Daarbij is zichtbaar dat voor het jaar 2024 er voor 6 jongeren nog betrokkenheid is en voor het jaar 2025 voor 32 jongeren de adviezen nog onvoldoende van de grond zijn gekomen.

Tot slot is het opvallend dat er voor het jaar 2025 redelijk wat afwijzingen zijn gedaan. Wellicht heeft het gebruik van het landelijk aanmeldformulier hier (ten dele) invloed op gehad. Als aanmelders dit formulier al volledig hebben ingevuld, kan dit laagdrempelig worden ingediend als zijnde aanmelding voor bespreking. Dit gebeurt dan in plaats van een telefonisch vooroverleg waarin gezamenlijk besloten wordt of een aanmelding gedaan wordt of niet. Bij 5 van de 9 afgewezen aanmeldingen ging de vraag over een verblijfsplek, waarvan 4 over een crisisplek. Voor crisisvragen is bespreking bij de Experttafel of de zorgbemiddeling minder geschikt. Hierbij wordt teruggevallen op het regionale overzicht van crisisplekken. De overige 4 aanmeldingen zijn ingetrokken door de aanmelder zelf vanwege diverse factoren; de timing is niet handig, de hulpverlening ziet toch nog mogelijkheden, et cetera.

Tussen beschermen en loslaten

De zoektocht naar contact wanneer intensieve hulp vooral meer verzet lijkt op te roepen

14 jaar ben je nog maar en je voelt je totaal niet gehoord en begrepen. Je geeft aan: “Laat me met rust, ik kom er wel”. Hulpverleners zitten met hun handen in het haar. De onveiligheid voor jezelf is groot en hierbij ben jij niet enkel slachtoffer, maar ook dader. Met intensieve 1 op 1 begeleiding, waarbij je op de voet gevolgd wordt, lukt het je alsnog om jezelf in onveilige situaties te brengen. Het is dan ook de vraag of de inzet van deze intensieve begeleiding bereikt wat het beoogt, of juist uitlokt tot groter verzet en verdere verwijdering.

Een oplossing ligt niet direct voor handen, waarbij afschalen van hulp eerder aan de orde lijkt dan opschalen. Het afbouwen van deze begeleiding brengt risico’s met zich mee en vraagt om “verdragen”. Niet enkel vanuit jou, maar ook vanuit je directe omgeving en de maatschappij. Een grote, moeilijke uitdaging die tijd, energie en waarschijnlijk ook frustratie en verdriet zal vragen. De hoop is dat dit leidt tot hernieuwd contact; een ingang, vertrouwen, verbinding en wederzijds begrip, waarbij betrokkenheid van een ervaringsdeskundige helpend zal kunnen zijn.

Veiligheid

Veiligheid is een randvoorwaarde om stappen te kunnen maken met een gezin. Zo lang deze in het geding is, is er alleen sprake van “brandjes blussen” en symptoombestrijding. Er is dan geen ruimte om op te zoek gaan naar onderliggende oorzaken en om verdieping te brengen met behandeling. Meer dan de afgelopen jaren was dit een onderwerp van gesprek aan de Experttafel. Vaak wordt er een inhoudelijke behandelvraag gesteld aan de Experttafel. Echter wanneer er sprake is van onveiligheid werkt dit belemmerend in de mogelijkheden voor de uitvoering van een advies. In 2025 was er diverse malen sprake van onveiligheid binnen het gezin, onveiligheid door risico’s die een jongere nam of onveiligheid door handelingsverlegenheid en onduidelijkheid over procesregie. Diverse malen heeft de Experttafel daarom op de rem moeten trappen en geadviseerd te vertragen. Eerst moet de veiligheid op orde zijn, voordat er verder gekeken kan worden. Een belangrijk onderwerp van gesprek, waarbij medewerkers van het Expertiseteam zoeken naar de rol die zij hierin kunnen innemen. Adviserend en ondersteunend is de opdracht, waarin het team uiteraard de verantwoordelijkheid wil nemen, maar niet kan overnemen. Een flinke uitdaging, waarbij het met regelmaat ook gaat over “loslaten en verdragen”.

Samenwerking gemeentes

Het is bekend dat het zorglandschap zich in zwaar weer bevindt. Dit is zeker ook voelbaar bij het Expertiseteam. Schaarste aan verblijfsplekken en lange wachtlijsten maken het lastig om te manoeuvreren binnen een bewegend landschap. Daarbij wordt een vraag al snel als “complex” bestempeld, maar niet bij uitzondering is er hierbij vaak een verband met het versoberde zorglandschap. Door een tekort aan voldoende passend zorgaanbod, wordt er sneller naar een uitzondering op de regel gezocht in de vorm van “maatwerk”. Hierbij is ook helder dat aan maatwerk een ander financieel plaatje hangt dan aan regulier zorgaanbod. In dergelijke situaties kan de vraag gesteld worden of deze wel zo complex is en echt om maatwerk vraagt. Waarbij de Experttafel bovenstaande helder in zicht probeert te houden, blijkt de praktijk weerbarstiger te zijn. Immers de Experttafel wil gezinnen graag verder helpen en niets doen is geen optie. Hierbij is de valkuil groot om ook uit te wijken naar een uitzondering op de regel. Daarnaast dient het Expertiseteam zich te verhouden tot de regiovisie en uitgezet beleid hierop, waar de positionering en de onafhankelijke rol die het Expertiseteam draagt soms in een spagaat komt. In samenwerking met de gemeentes wordt bovenstaande door het Expertiseteam gesignaleerd en aangekaart, maar is de realiteit ook dat een oplossing, op korte termijn, niet haalbaar is.

Feedback

Niets is zaligmakend en dit geldt zeker ook voor het Expertiseteam. Het afgelopen jaar is er voor het eerst een officiële klacht ingediend over de Experttafel. Deze is in een bijeenkomst behandeld door de Klachtencommissie. De klachten zijn ongegrond verklaard. Gesteld mag worden dat in een dergelijk traject er enkel verliezers aan beide kanten zijn. Het is niet gelukt om met elkaar tot een oplossing te komen. Daarnaast zijn er diverse gesprekken gevoerd met zowel aanmelders als ouders waarbij zij teleurgesteld waren over het advies vanuit de Experttafel. Enkele keren was er ontevredenheid over de mogelijkheden om gewenste zorg in te zetten. Ook was er teleurstelling over het uitblijven van de uitvoering van een advies in verband met aanwezige onveiligheid.

Waarbij de Experttafel zal streven naar het blijven zoeken naar oplossingen of een alternatief hierop, is helder dat niet elke vraag naar tevredenheid beantwoordt kan worden en vraagt dit om een eerlijk, transparant gesprek waar de Experttafel altijd voor open staat.

Wil je meer weten en lezen?

Selecteer hieronder een onderwerp.

Voorwoord

Dit jaarverslag toont onze inzet voor kwetsbare jongeren en gezinnen in 2025.

Wie we zijn als team

Het Expertiseteam Complexe Zorg is een onafhankelijk team voor complexe jeugdzorgvragen.

Regionale Experttafel Holland Rijnland

De regionale experttafel Holland Rijnland sluit 2025 af met hoopvolle vooruitzichten voor 2026.

Ontwikkelingen ECCJ in 2025

Per 1 januari 2025 startte het Expertisenetwerk Complexe Casuïstiek Jeugd in regio Midden-Holland.

Experttafel Haaglanden

Het jaar 2025 is een bewogen jaar voor de Experttafel Haaglanden geweest.

Zorglogistiek Haaglanden

Passende zorg, of beter gezegd zorg passend maken, is de belangrijkste taak van Zorglogistiek.

Zorgbemiddeling Haaglanden

De zorgbemiddelaar is als het ware de voordeur van het Expertiseteam Complexe Zorg.

Coördinatie JeugdzorgPlus in 2025

Jeugdzorg Nederland heeft voor de JeugdzorgPlus het land opgedeeld in vijf regio’s.

Plaatsingscoördinator regio Zuidwest

De PCZW verbindt de regionale vraag met het aanbod van JeugdzorgPlus.