Toelichting cijfers PCZW halfjaarrapportage 2026

Deze ontwikkeling heeft echter ook gevolgen voor de interpretatie van de cijfers. Door het steeds kleinere aantal plaatsingen worden schommelingen sneller zichtbaar in percentages en trends. Een beperkt aantal casussen kan hierdoor al een relatief grote invloed hebben op uitkomsten. Dit maakt het steeds moeilijker om ontwikkelingen met dezelfde mate van zekerheid te duiden als in eerdere jaren, toen er sprake was van grotere aantallen en stabielere patronen.

Desondanks zijn er op basis van de beschikbare gegevens enkele opvallende ontwikkelingen zichtbaar. In deze analyse wordt ingegaan op de verdere afname van het aantal plaatsingen en jongeren in zorg, het toenemende aantal intrekkingen, de stijgende trajectduur en de veranderende kenmerken van de doelgroep die nog instroomt in de JZ+. Tot slot wordt stilgestaan bij regionale verschillen en de gevolgen van de afbouw van de JZ+ binnen landsdeel Zuidwest.

Ondanks de afname van het aantal plaatsingen neemt de gemiddelde trajectduur toe. In de eerste helft van 2026 bedraagt de gemiddelde duur van uitgestroomde trajecten 9,8 maanden (298 dagen). Zonder de twee langstdurende trajecten bedraagt het gemiddelde nog steeds 9,1 maanden (277 dagen). Deze trend was al zichtbaar in Q1 van dit jaar en zet door.

Dit lijkt erop te wijzen dat de jongeren die nog instromen in de JZ+ een steeds complexere problematiek hebben, waardoor uitstroom meer tijd vraagt. Dit roept enerzijds de vraag op of de voorwaarden voor en kennis en kunde, over begeleiding en behandeling van jeugdigen met een complexe zorgvraag, voldoende aanwezig is binnen de open residentiele jeugdzorg om deze jeugdigen te helpen. En of de kennis en kunde van de JZ+ voldoende beschikbaar is en gebruikt wordt door de open jeugdzorg voor deze jeugdigen. Anderzijds rijst de vraag of het, gezien de afbouw van de JZ+, lukt om een plaatsing echt te voorkomen of dat deze uitgesteld wordt. Met als bijeffect dat de problematiek versterkt wordt. Een ontwikkeling die ook in de open jeugdzorg te zien is, doordat jeugdigen veel later worden aangemeld vanuit huis. Ook kan een rol spelen dat te vaak nog teruggegrepen wordt op plaatsing in de JZ+ als laatste redmiddel. De aanmelding bij de JZ+ gebeurt te vaak terwijl een trajectplan (inclusief verklarende analyse en een vastgesteld perspectief) ontbreekt.

Opvallend is dat in het tweede kwartaal geen plaatsingen vanuit Zuid-Holland Zuid hebben plaatsgevonden. Waar in het eerste kwartaal nog vier plaatsingen werden geregistreerd, bleef de instroom in het tweede kwartaal volledig uit.

Voor zover bekend sluit dit aan bij het regionale beleid om inzet van JZ+ zoveel mogelijk te voorkomen en alternatieven te benutten. Hoewel het nog te vroeg is om conclusies te trekken op basis van één kwartaal, vormt deze ontwikkeling een interessant aandachtspunt voor de komende rapportages.

Hoewel het absolute aantal beperkt blijft, is een stijging zichtbaar in het gebruik van de capaciteit van Pluryn. Op peildatum 1 juli 2025 verbleven 4 (5%) Zuid-West-jeugdigen bij Pluryn; op 1 juli 2026 zijn dit er 6 (12%). De afname van het aantal jongeren in zorg betekent wel dat er een (relatief) groter aandeel van de jeugdigen buiten de reguliere regionale voorzieningen relatief groter wordt.

Dit kan erop wijzen dat voor specifieke jongeren specialistische expertise buiten de regionale aanbieders nodig blijft. Dit geldt voor een jeugdige die bij Pluryn open verbleef en gezien zijn leeftijd op een passende groep bij Pluryn werd geplaatst. Het is van belang deze ontwikkeling te blijven volgen, mede gezien de gevolgen voor reisafstand van en naar het netwerk, samenwerking met verwijzers en de kosten.

De eerste helft van 2026 laat een duidelijke transitie zien: minder jongeren worden geplaatst, minder jongeren verblijven in de JZ+, maar de doelgroep die instroomt lijkt complexer en zwaarder. Tegelijkertijd neemt de trajectduur toe, verdwijnen vrijwillige plaatsingen vrijwel volledig en wordt steeds vaker gezocht naar alternatieven voor plaatsing in de JZ+. De komende periode zal vooral in het teken staan van de vraag hoe specialistische expertise beschikbaar kan blijven voor een steeds kleinere populatie waar daadwerkelijk een machtiging gesloten jeugdhulp voor wordt aangevraagd, terwijl alternatieven verder worden ontwikkeld.